ಚಮನ್ ಮೀನು ಮರಣದೂತವೇ? ಕೊಳೆತ ಮೀನಿನಿಂದ ವಿಷಾನಿಲ ಶಂಕೆ; ವಾರದೊಳಗೆ ಐವರು ಮೀನುಗಾರರ ಸಾವು
ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಮೀನು ಹಿಡಿದು ಬದುಕು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೀನುಗಾರರಿಗೆ ಇದೀಗ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಬೋಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ ಶೇಖರಣಾ ಘಟಕಗಳೇ ಅಪಾಯದ ತಾಣವಾಗುತ್ತಿವೆಯೇ ಎಂಬ ಆತಂಕ ಮೂಡಿದೆ. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಐವರು ಮೀನುಗಾರರು ಮೃತಪಟ್ಟಿರುವುದು ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ವಲಯವನ್ನು ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸಿದೆ.
ಗೋಕರ್ಣ ಸಮೀಪದ ತದಡಿ ಬಂದರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದುರಂತದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಕಾರವಾರದ ಮುದಗಾ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಬಂದರಿನಲ್ಲೂ ಇಬ್ಬರು ಮೀನುಗಾರರು ಮೃತಪಟ್ಟಿರುವ ಘಟನೆ ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಎರಡೂ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಬೋಟ್‌ನ ಶೇಖರಣಾ ಘಟಕದಲ್ಲಿದ್ದ ‘ಚಮನ್’ ಮೀನುಗಳು ಕೊಳೆತ ಬಳಿಕ ಉಂಟಾಗಿರಬಹುದಾದ ವಿಷಕಾರಿ ಅನಿಲವೇ ಉಸಿರುಗಟ್ಟುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಶಂಕೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಸ್ಥಳೀಯ ಮೀನುಗಾರರ ಪ್ರಕಾರ ‘ಚಮನ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಮೀನನ್ನು ಕೆಲವು ವರದಿಗಳು Indian scad ಅಥವಾ Tonka ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿವೆ. ಈ ಮೀನನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸದೆ, ಮೀನುಪುಡಿ ತಯಾರಿಸುವ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಮೀನುಗಾರರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಮೀನು ಹಿಡಿದ ಬಳಿಕ ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ವೇಗವಾಗಿ ಹಾಳಾಗಬಹುದು. ತದಡಿ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿತ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದ್ದು, ಬೋಟ್ ಬಂದರಿಗೆ ತಲುಪುವುದು ವಿಳಂಬವಾದ ಕಾರಣ ಮೀನುಗಳು ಕೊಳೆತಿದ್ದವು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಮೀನು ಮತ್ತು ಅದರ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಕೊಳೆಯುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಅನಿಲಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿದ, ಗಾಳಿಯಾಡದ ಶೇಖರಣಾ ಟ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಅನಿಲಗಳು ಸಂಗ್ರಹವಾದರೆ ವಾತಾವರಣ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಬಹುದು.
ತದಡಿ ಪ್ರಕರಣದ ಕುರಿತು ಸಮುದ್ರ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರೊಬ್ಬರು ಕೊಳೆತ ಮೀನುಗಳಿಂದ ಅಮೋನಿಯಾ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿಷಕಾರಿ ಅನಿಲಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಖರವಾಗಿ ಯಾವ ಅನಿಲದಿಂದ ಸಾವು ಸಂಭವಿಸಿದೆ ಎಂಬುದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ದೃಢಪಡಿಸಬೇಕಿದೆ.
ಅಕ್ಟೋಬರ್ 27ರಂದು ಗೋಕರ್ಣ ಸಮೀಪದ ತದಡಿ ಬಂದರಿನಲ್ಲಿ ‘ಕುಜೈಮಾ’ ಹೆಸರಿನ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಬೋಟ್‌ನಿಂದ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಖಾಲಿ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ ಶೇಖರಣಾ ಘಟಕವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಕಾರ್ಮಿಕರು ಒಳಗೆ ತೆರಳಿದ್ದರು.
ಒಬ್ಬ ಕಾರ್ಮಿಕ ಒಳಗೆ ಕುಸಿದು ಬಿದ್ದ ಬಳಿಕ ಅವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಇತರರೂ ಒಳಗೆ ತೆರಳಿದಾಗ ವಿಷಕಾರಿ ಅನಿಲ ಅಥವಾ ಹಾನಿಕಾರಕ ಹೊಗೆಯಿಂದ ಅಸ್ವಸ್ಥಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಪೊಲೀಸರು ಶಂಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ನೌಶಾದ್, ಅಮೀನ್ ಮತ್ತು ಅಮನ್ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಅಬ್ದುಲ್ ಯಾಕೂಬ್ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಅಸ್ವಸ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಕಾರ್ಮಿಕ ಖಾದಿರ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆದು ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಪೊಲೀಸ್ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ವರದಿಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.
ತದಡಿ ದುರಂತದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಕಾರವಾರದ ಮುದಗಾ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಬಂದರಿನಲ್ಲೂ ‘ಮೂಕಾಂಬಿಕಾ’ ಬೋಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸಿದೆ ಎಂದು ನೀಡಿದ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಬೋಟ್‌ನ ಶೇಖರಣಾ ಘಟಕದಲ್ಲಿದ್ದ ಚಮನ್ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಖಾಲಿ ಮಾಡಿ ಘಟಕವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಷಾನಿಲಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಪುರಂದರ ಬಿಸರಾ (21) ಮತ್ತು ಆಕಾಶ ನಾಯ್ಕ (24) ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಲಾಲಿಂದರ ಧ್ರುವ (41) ಅಸ್ವಸ್ಥಗೊಂಡು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
‘ಚಮನ್ ಮೀನು ವಿಷಕಾರಿ’ ಎಂದು ನೇರವಾಗಿ ಹೇಳುವುದು ಸರಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಲಭ್ಯವಿರುವ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದಾದದ್ದು ಮೀನು ಸ್ವತಃ ಅಲ್ಲ; ಕೊಳೆತ ಮೀನು ಮತ್ತು ಅದರ ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ ಶೇಖರಣಾ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರಬಹುದಾದ ವಿಷಕಾರಿ ಅನಿಲಗಳು ಎಂಬುದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಂಕೆಯಾಗಿದೆ. ತದಡಿ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಮೀನಿನ ತ್ಯಾಜ್ಯದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಈ ಘಟನೆಗಳು ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಬೋಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ ಮುಚ್ಚಿದ ಶೇಖರಣಾ ಘಟಕಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಕುರಿತು ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿವೆ.
ಕೊಳೆತ ಮೀನುಗಳಿರುವ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಕೋಲ್ಡ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್‌ಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಇಳಿಯುವ ಮೊದಲು ಒಳಗಿನ ವಾತಾವರಣ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು, ಸೂಕ್ತ ಗಾಳಿಯಾಟ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಅಗತ್ಯ ಸುರಕ್ಷತಾ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಒಬ್ಬರು ಒಳಗೆ ಹೋಗಿ ಕುಸಿದಾಗ, ಯಾವುದೇ ಸುರಕ್ಷತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಲ್ಲದೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಧಾವಿಸುವುದೂ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು.
ಒಂದೇ ವಾರದೊಳಗೆ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ದುರಂತಗಳಲ್ಲಿ ಐವರು ಮೀನುಗಾರರು ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವರು ಅಸ್ವಸ್ಥಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಇದು ಕೇವಲ ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಪಘಾತಗಳಾಗಿ ಮುಗಿಯಬೇಕಾದ ಘಟನೆ ಅಲ್ಲ. ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಬೋಟ್‌ಗಳ ಶೇಖರಣಾ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಳೆತ ಮೀನುಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಅನಿಲದ ಅಪಾಯ, ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಬೋಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ ಗಾಳಿಯಾಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ತುರ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಇಲಾಖೆಗಳು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಈ ಘಟನೆಗಳು ಮುಂದಿಟ್ಟಿವೆ.
ಮೀನು ಹಿಡಿದು ಬದುಕುವ ಕೈಗಳಿಗೆ, ಅದೇ ಮೀನಿನ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಜೀವಕ್ಕೆ ಕುತ್ತಾಗದಂತೆ—ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಬೋಟ್‌ಗಳ ಸುರಕ್ಷತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಈಗ ತುರ್ತು ಆದ್ಯತೆ ಬೇಕಾಗಿದೆ.